“Writing about the ‘Other’: Israel in Recent Iraqi Novels” (“‘Boshqa’ haqida yozish: So‘nggi Iroq romanlarida Isroil” / Iroq romanlarida Isroil obraziga bag‘ishlangan tematik adabiy obzor).

Ronen Zeidel tomonidan yozilgan mazkur maqolada adabiy obzorda (literary review) zamonaviy Iroq adabiyotida Isroil va yahudiylar obrazining badiiy talqini qiyosiy tahlil qilinadi. Muallif 2003-yildan keyingi Iroq adabiy muhitida yuz bergan mafkuraviy va estetik o‘zgarishlar fonida Isroil mavzusiga murojaat qilgan yozuvchilarning asarlarini umumlashtirib baholaydi. Tadqiqotda Iroq romanlarida Isroilning “Boshqa” (Other) sifatidagi talqini, milliy o‘zlik, ko‘p madaniyatlilik, yahudiylar taqdiri va siyosiy xotira masalalari yoritiladi.

Adabiy obzorda (literary review) Jāsim al-Mutayrning ʿĀšiqān min bilād al-rāfidayn (Mesopotamiyalik ikki oshiq), Ḫālid al-Kištaynīning ʿAlā ḍifāf Bābil (Bobil qirg‘oqlarida), Nağm Walīning Malāʾikat al-Janūb (Janub farishtalari) hamda Isroil haqidagi sayohatnomasi, Saʿdī al-Māliḥning Fī ntiẓār faraj Allāh al-Qahhār (Allohning najotini kutib), ʿAlī Badrning Masābīḥ Ūrušalīm (Quddus chiroqlari) kabi asarlar qiyosiy tahlil qilinadi. Muallif ushbu romanlarda Iroq yahudiylarining taqdiri, Isroilga munosabat, milliy identitet, surgun, vatan, xotira va madaniy xilma-xillik masalalarining badiiy ifodasini umumlashtirib baholaydi.

Maqolada Iroq romanlarida Isroil obrazining evolyutsiyasi ikki asosiy yo‘nalishda ko‘rib chiqiladi: birinchisi — Isroilni Iroq yahudiylari uchun boshpana sifatida tasvirlovchi romanlar, ikkinchisi esa Isroil jamiyati va madaniyatini bevosita tasvirlovchi asarlar. Muallif ushbu yo‘nalishlarning o‘xshash va farqli jihatlarini qiyoslab, ularning Iroq adabiyotidagi yangi estetik va mafkuraviy tendensiyalarni aks ettirishini ilmiy asosda izohlaydi.

Tadqiqot yakunida adabiy obzorda (literary review) zamonaviy Iroq romanlarida Isroil obrazining tasviri mamlakat adabiy tafakkuridagi yangilanishlar, milliy o‘zlik va tarixiy xotirani qayta baholash jarayonlari bilan uzviy bog‘liq ekani xulosalanadi. Shu jihatdan maqola Iroq romanlarida Isroil obraziga bag‘ishlangan tematik adabiy obzor (literary review) sifatida bir mavzudagi bir necha badiiy asarni qiyosiy umumlashtiruvchi ilmiy tadqiqot sifatida baholanishi mumkin.