Turli mavzular
Tanlangan
Yutuqlar , orzular , takliflar
Annotatsiya
Umarali Normatovning “Yutuqlar, orzular, takliflar” nomli adabiy obzorida 1970-yillarning ikkinchi yarmi o‘zbek adabiy jarayoni keng ko‘lamda tahlil qilinadi. Muallif besh yillik adabiy taraqqiyotga nazar tashlab, nasr, she’riyat, dramaturgiya va adabiy tanqid sohalaridagi muhim yutuqlarni umumlashtiradi. Xususan, Hamid G‘ulom, Odil Yoqubov, Pirimqul Qodirov, Asqad Muxtor, Said Ahmad, Shukur Xolmirzayev, O‘tkir Hoshimov, Erkin Vohidov, Abdulla Oripov kabi ijodkorlarning asarlari davr adabiyotidagi yangilanish va izlanishlarning namunasi sifatida tilga olinadi.
Obzorda adabiyotda realistik tasvirning chuqurlashuvi, inson ruhiyati va xarakterini murakkabligi bilan aks ettirish, milliy o‘ziga xoslikni saqlash, shakl va mazmun uyg‘unligi kabi masalalar asosiy mezon sifatida ilgari suriladi. Muallif adabiy jarayondagi yutuqlar bilan cheklanmay, she’riyatda shakliy izlanishlarning mazmundan ustun kelishi, intellektuallikka haddan tashqari berilish, ayrim ijod namunalarida tabiiylik va samimiyatning yetishmasligi kabi kamchiliklarni ham tanqidiy baholaydi. Shuningdek, adabiy tanqid va adabiyotshunoslikning dolzarb muammolarga faolroq munosabat bildirishi, adabiy jarayonning muhim nazariy masalalarini chuqur tadqiq etishi zarurligi ta’kidlanadi.
Maqola panoramik-tahliliy adabiy obzor xususiyatiga ega bo‘lib, unda muayyan davr adabiy jarayoni bir nechta janr va ko‘plab ijodkorlar faoliyati misolida umumlashtirilgan. Obzorning muhim jihati shundaki, muallif adabiyotning erishgan natijalarini sarhisob qilish bilan birga, uning kelgusidagi taraqqiyoti uchun zarur bo‘lgan orzular, muammolar va amaliy takliflarni ham ilgari suradi. Shu jihatdan maqola 1970-yillar oxiridagi o‘zbek adabiy jarayonining umumiy holati, estetik tamoyillari va rivojlanish tendensiyalarini o‘rganishda muhim manba hisoblanadi.
Obzorda adabiyotda realistik tasvirning chuqurlashuvi, inson ruhiyati va xarakterini murakkabligi bilan aks ettirish, milliy o‘ziga xoslikni saqlash, shakl va mazmun uyg‘unligi kabi masalalar asosiy mezon sifatida ilgari suriladi. Muallif adabiy jarayondagi yutuqlar bilan cheklanmay, she’riyatda shakliy izlanishlarning mazmundan ustun kelishi, intellektuallikka haddan tashqari berilish, ayrim ijod namunalarida tabiiylik va samimiyatning yetishmasligi kabi kamchiliklarni ham tanqidiy baholaydi. Shuningdek, adabiy tanqid va adabiyotshunoslikning dolzarb muammolarga faolroq munosabat bildirishi, adabiy jarayonning muhim nazariy masalalarini chuqur tadqiq etishi zarurligi ta’kidlanadi.
Maqola panoramik-tahliliy adabiy obzor xususiyatiga ega bo‘lib, unda muayyan davr adabiy jarayoni bir nechta janr va ko‘plab ijodkorlar faoliyati misolida umumlashtirilgan. Obzorning muhim jihati shundaki, muallif adabiyotning erishgan natijalarini sarhisob qilish bilan birga, uning kelgusidagi taraqqiyoti uchun zarur bo‘lgan orzular, muammolar va amaliy takliflarni ham ilgari suradi. Shu jihatdan maqola 1970-yillar oxiridagi o‘zbek adabiy jarayonining umumiy holati, estetik tamoyillari va rivojlanish tendensiyalarini o‘rganishda muhim manba hisoblanadi.